يكي از مهمترين مهارتهاي تصميم گيري اين است كه بدانيم چه كسي بايد تصميم بگيرد و در چه زماني و چگونه ؟
فرض مرسوم اين است كه فرمانده , مدير يا سردسته حق دارد كه به تنهايي تصميم بگيرد و آن را براي اجرا به سطوح پائين تر ابلاغ كند . امروزه در سازمانهاي موفق غالبا“ تلاش ميكنند تا گروههاي كاري يا مديريتي مربوطه , تصميمات پيچيده يا مشورتي را اخذ نمايند . تصميمهايي كه افراد نامناسب در زمان نامناسب و به روش نادرست ميگيرند , در اجرا ممكن است گرفتاريهاي فاجعه آميزي به بار آورد .
ديد شما نسبت به ديگران :
شيوه اي كه براي تصميم گيري اختيار مي كنيد تا حدود زيادي به ديد شما نسبت به ديگران بستگي دارد . تحقيقات يك روان شناس رفتاري نشان داده است كه نگرش شما نسبت به افرادي كه با آنها كار ميكنيد در احساس شما براي واگـذاري تصميمـات به ديگران تاثيـر عميقي دارد ايـن روان شناس دريافت كه اشخاص از نظر تصوري كه از ديگران دارند به دو گروه مخالف تقسيم مي شوند , وي اين دو نوع ديدگاه را نظريه X و نظريه Y ناميد .
نظريه X مي گويد كه :
بيشتر افراد تنبل هستند و از كار سخت بيزارند , بدون نظارت و دستور و تهديد به تنبيه هيچ تلاشي نمي كنند , ترجيح مي دهند كه به آنها گفته شود چه بكنند و به هر قيمتي از مسئوليت پذيري فرار مي كنند .
مديراني كه در اين گروه جا دارند مستعد هستند با گرفتن كليه تصميمات , دستور دادن و تهديد به تنبيه بر امور مسلط شوند .
در مقابل , نظريه Y بر اين اعتقاد است كه :
اشخاص از تلاش جسمي و فكري لذت مي برند و اگر كاري به آنان محل شود , خودگرداني و خويشتن داري به كار خواهند برد و در شرايط مطلوب , مسئوليت پذير و مسئوليت طلب خواهند بود , بيشتر افراد قادر به بهره گيري از نيروي تخيل , خلاقيت و ابتكار خويش هستند .
مديران متعلق به اين گروه آماده هستند تا ديگران را در اخذ تصميماتي كه بر آنها اثرگذار است مشاركت دهند . آنان مسئوليت تصميم گيري را به پائين ترين سطح ممكن سلسله مراتب سازماني نيز تقويض مي كنند .
روان شناس مذكور دريافت ، افرادي كه پيرو نظريه Y هستند همواره نسبت به كساني كه نظريه X را قبول دارند , به نتايج بهتري مي رسند . نظريه Y نگرش مثبتي را نسبت به ديگران در بردارد و مشوق مسئوليت دهي و اعتماد به ديگران است . از سوي ديگر نظريه X به ايجاد موانع گرايش دارد , زيرا تلاش مي كند تا با دستور و نظارت , افراد را به اطاعت و تسليم وادارد و بدين ترتيب آنان را از تبديل شدن به تصميم گيرندگاني مستقل باز دارد .
به هر حال طرز فكر بيشتر افراد تركيبي از X و Y است . در واقع مديري كه به طور كامل X يا Y باشد وجود ندارد . با اين حال , اگر اكثر عقايد شما با نظريه X سازگار است , مي بايد به هر طريق كه مي توانيد , مطمئن شويد كه اعضاي گروه خويش را از به كارگيري تمام استعدادشان براي تصميم گيري باز نداشته ايد .
